۱۵ اوت ۲۰۲۵ - در بیماران مبتلا به دیابت، استفاده از داروی متفورمین به مدت حداقل ۵سال متوالی با کاهش خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن (AMD)، به ویژه نوع خشک این بیماری، همراه است.
پژوهشگران یک مطالعه ی گذشته نگر از نوع کوهورت انجام دادند و با استفاده از داده های یک شبکه ی تحقیقاتی سلامت، ارتباط بین مصرف متفورمین و خطر ابتلا به AMD در بیماران دیابتی را بررسی کردند.این مطالعه شامل ۷۴۹۶بیمار دیابتی ۶۰ساله یا بالاتر بود که حداقل دو بار در فاصله ی زمانی یک سال یا بیشتر به مراکز مراقبت چشمی مراجعه کرده بودند؛ هیچ کدام از این بیماران در زمان مراجعه یا قبل از آن، تشخیصAMD نداشتند.بیمارانی که حداقل یک بار در سال و به مدت ۵سال متوالی قبل از مراجعه به چشم پزشک از متفورمین استفاده کرده بودند (۳۷۴۸نفر)، با گروهی هم تعداد از بیماران (۳۷۴۸نفر) که یا کمتر از ۵سال متوالی از متفورمین استفاده کرده بودند یا اصلاً مصرف نکرده بودند، مقایسه شدند.نتیجه ی اصلی مورد بررسی، بروزAMD پس از دومین مراجعه به مراکز مراقبت چشمی بود.
یافته های این مطالعه به شرح زیر است:
· نسبت بروز AMD در بیمارانی که به مدت ۵سال یا بیشتر از متفورمین استفاده کرده بودند، کمتر از کسانی بود که این دارو را مصرف نکرده بودند (۳.۳ درصد در برابر ۴.۹ درصد).
· مصرف متفورمین با کاهش ۳۲ درصدی خطر ابتلا به AMD همراه بود(نسبت خطر [HR] برابر با ۰.۶۸؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۰.۵۴تا ۰.۸۵)؛ این ارتباط فقط در مورد نوع خشک AMD معنادار بود(HR=۰.۶۹؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۰.۵۳ تا ۰.۹۰).
· بیمارانی که به مدت ۶سال یا بیشتر از متفورمین استفاده کرده بودند، نیز کاهش خطر ابتلا به AMD را تجربه کردند.
· مصرف داروهای استاتین نیز با کاهش خطرAMD همراه بود، اما مصرف انسولین چنین ارتباطی نشان نداد.
پژوهشگران گزارش دادند که «مصرف سالانه ی متفورمین به مدت حداقل ۵سال با کاهش خطر ابتلا به AMD همراه بود، به ویژه در نوع خشک AMD، در حالی که در نوع مرطوب آن، روند کاهش معنادار نبود».
آن ها افزودند: «هنگامی که افراد دارای تشخیص قبلی drusen(رسوبات زرد رنگ در شبکیه که نشانه ی اولیه یAMD هستند) از مطالعه حذف شدند، اثرات محافظتی متفورمین کمتر مشاهده شد. اگرچه وجود drusenنشان دهنده ی آغاز فرآیند بیماری AMD است، این یافته ها لزوماً کاربرد بالقوه ی متفورمین را محدود نمی کنند. بلکه ممکن است متفورمین نه فقط به عنوان یک اقدام پیشگیرانه قبل از بروز تغییرات ساختاری، بلکه در طول مسیر بیماری نیز اثرات مفیدی داشته باشد».
این مطالعه توسط الکساندر تی. هونگ از دانشکده پزشکی کک در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در لس‌آنجلس هدایت شده و در تاریخ ۱۱اوت ۲۰۲۵به صورت آنلاین در نشریهOphthalmology Retina منتشر شده است.
محققان نوشتند: به دلیل طراحی گذشته نگر مطالعه، نمی توان با قطعیت گفت که مصرف متفورمین واقعاً ازAMD جلوگیری کرده است. همچنین احتمال وجود خطاهای کدگذاری و اطلاعات ناقص وجود دارد، زیرا داده ها از پرونده های الکترونیکی سلامت استخراج شده اند. همچنین تحلیل کوهورت فقط شامل بیمارانی بود که در ۵ سال قبل از دومین مراجعه چشمی، به طور منظم در مراجعات سالانه شرکت کرده بودند؛ بنابراین ممکن است افرادی که مؤسسه درمانی خود را تغییر داده اند یا در مراقبت های پزشکی وقفه داشته اند، از مطالعه حذف شده باشند.
منبع:
https://www.medscape.com/viewarticle/long-term-use-metformin-may-prevent-amd-diabetes-2025a1000lof